Eŭrakamisar Štefan Fiule miarkuje, što ŭsie dziejnyja patrabavańni EZ – pryncypovyja, a bojaź taho, što patrabavańni demakratyzacyi šturchajuć Miensk bližej da Maskvy – «hłupstva i biazhłuździca».

RS: U paniadziełak paśla čarhovaha pasiedžańnia ministraŭ zamiežnych spravaŭ Eŭraźviazu ŭ Bruseli adbudziecca narada ministraŭ Uschodniaha partnerstva.

Usie šeść ministraŭ zamiežnych spravaŭ ad krainaŭ-partneraŭ byli zaprošanyja, i Martynaŭ pryniaŭ zaprašeńnie.
Ci budziecie vy sustrakacca ź im, i kali tak, to što vy jamu źbirajeciesia skazać?

Fiule: Ja dumaju, heta dobra, što jon pryjedzie. U vypadku ź Biełaruśsiu jość vielmi dobraja nahoda abmierkavać z Martynavym nia tolki biahučyja prablemy i mahčymaści supracy ŭ miežach Uschodniaha partnerstva, ale i kankretnyja prablemy ŭ dačynieńniach pamiž Eŭraźviazam i Biełaruśsiu, a taksama ab unutrypalityčnaj sytuacyi ŭ Biełarusi. Moj pasył budzie vielmi jasny, i pra sytuacyju ŭ spravie pravoŭ čałavieka ŭ Biełarusi, i pra padrychtoŭku da parlamenckich vybaraŭ. Paŭtaraju,

my raźličvajem na svabodnyja i spraviadlivyja vybary, pryčym nia tolki ŭ dzień hałasavańnia.
Padčas padrychtoŭki treba zabiaśpiečyć svabodnuju palityčnuju kankurencyju. Ale samaje važnaje paviedamleńnie: my imkniemsia vyjści za miežy biahučaj palityki. My zacikaŭlenyja i hatovyja raźvivać adnosiny ź Biełaruśsiu i jaje narodam u intaresach usich hramadzianaŭ. I ja nahadaju ministru zamiežnych spravaŭ, što jość adno pytańnie, jakoje, na žal, nie dazvalaje nam rabić heta – najaŭnaść palityčnych źniavolenych.
I my patrabujem vyzvaleńnia ŭsich palityčnych źniavolenych, heta pieradumova, kab aktyvizavać adnosiny ź Biełaruśsiu. A paśla hetaha, ja b skazaŭ (ale, mahčyma, heta j zanadta): «Miaža tolki adna – nieba!».

RS: Jakija ryčahi maje Eŭraźviaz, kab byli vyzvalenyja palityčnyja źniavolenyja?

Fiule: Našyja ryčahi – našaja ciapierašniaja palityka, jakaja hruntujecca na troch słupach. Pieršy słup – heta metanakiravanyja sankcyi suprać tych, chto staić za ciskam na demakratyčnyja siły, druhi — pašyreńnie suviaziaŭ i padtrymka hramadzianskaj supolnaści ŭ Biełarusi, u tym liku – apazycyi, viadoma.

I treci słup, jaki my dadali tolki niadaŭna, heta dyjaloh pa madernizacyi.

RS: 9 lipienia pradstaŭnik Biełarusi pry Eŭraźviazie ŭ Bruseli Andrej Jeŭdačenka adznačyŭ, što Biełaruś nia budzie ŭdzielničać u eŭrapiejskim dyjalohu Eŭraźviazu pa madernizacyi, tamu što jon nia ŭdzielničaŭ u raspracoŭcy prahramy. Jeŭdačenka zajaviŭ, što Biełaruś budzie supracoŭničać z EZ tolki ŭ ramkach prahramaŭ, što «raspracoŭvajucca i zaćviardžajucca sumiesna». Jakim čynam niaŭdzieł uradu Biełarusi paŭpłyvaje na efektyŭnaść hetaj prahramy?

Fiule:

U ciapierašnich umovach, kali ŭłady pa-raniejšamu trymajuć u svaich turmach ludziej za ich palityčnyja pohlady, u nas niama inšaha vybaru, tolki jak mieć dyjaloh, i nie abaviazkova z vysokapastaŭlenymi aficyjnymi pradstaŭnikami, ale z hramadzianskaj supolnaściu i apazycyjaj.
Na pracoŭnym uzroŭni my zaprašajem i pradstaŭnika ŭradu. Ale toje, što jany nia ŭdzielničali ŭ pieršym i druhim tury pieramovaŭ, ja spadziajusia, nie aznačaje, što jany nia buduć udzielničać u trecim ci nastupnych.

RS: Ci Eŭraźviaz uzhadniaje sa svaimi rasiejskimi kalehami dziejańni, kab dapamahčy źmianić sytuacyju, jakaja skłałasia ŭ Biełarusi?

Fiule: Viadoma, my robim, my chočam, kab našyja rasiejskija kalehi zrazumieli našuju pazycyju pa Biełarusi. I my im adznačajem, što heta nia tolki ŭ intaresach Eŭraźviazu, ale ŭ intaresach usich susiedziaŭ Biełarusi, kab u Biełarusi byŭ padspravazdačny ŭrad, jaki harantuje asnoŭnyja svabody, i nia tolki niekatorym, ale i ŭsiamu nasielnictvu. I my zaklikajem rasiejskich kalehaŭ rabić usio, kab nie było palityčnych źniavolenych u hetaj krainie.

RS: Jakaja vašaja reakcyja na apošni incydent ź plušavym desantam? Što vy dumajecie pra takija dziorzkija akcyi? Ci mohuć jany mieć stanoŭčy vynik?

Fiule: Dazvolcie mnie padyści da hetaha pytańnia nia z punktu hledžańnia, padabajecca mnie heta ci nie, padtrymlivaju ja heta ci nie. Ja chacieŭ by, kab było jasna, što kali Biełaruś stanie demakratyčnaj krainaj, dzie asnoŭnyja pravy i svabody buduć harantavacca nia tolki na papiery, ale ŭ realnym žyćci, nia tolki dla niekatorych, ale j dla ŭsich – dumaju, my b nia stali pra takoje navat razmaŭlać.

RS: Na dniach hałoŭny źniešniepalityčny daradca prezydenta Litvy Daryjus Siamaška skazaŭ, što palityka Eŭraźviazu ŭ dačynieńni da Biełarusi (da prezydenckich vybaraŭ 2010 hoda) była «nieciarplivaj» i, mahčyma, pryviała da pavarotu Łukašenki ŭ abdymki Rasiei i da bolšaj zaležnaści ad Maskvy. Ci zhodnyja vy z takoj acenkaj?

Fiule: Ja maju inšy pohlad. Tut važnyja dva momanty. Pa-pieršaje,

za dva miesiacy pierad prezydenckimi vybarami ŭ śniežni 2010 hodu sapraŭdy isnavali vialikija čakańni. Hetyja čakańni byli nia tolki z boku EZ, ale i z boku šmatlikich biełarusaŭ. Biełaruskija ŭłady zrabili niekalki kankretnych krokaŭ, jakija stvaryli ŭražańnie, što hetym razam prezydenckija vybary buduć inšymi i stanuć krokam napierad u paraŭnańni z papiarednimi biełaruskimi vybarami.

Ja nia viedaju nivodnaha ź isnych patrabavańniaŭ z boku Eŭrapiejskaha Źviazu, jakija b nie byli sumiaščalnymi z vysiłkami ŭ hetym nakirunku i jakija b šturchali Miensk bližej da Maskvy. Heta pa pieršaje.

A pa druhoje, vy viedajecie, heta dziŭnyja, biazhłuzdyja pohlady. Sprava nie ŭ Bruseli ci Maskvie.

Havorka idzie pra demakratyju, padspravazdačnaść uradu, asnoŭnyja svabody, z adnaho boku, i aŭtarytaryzm ź inšaha. Heta pryncypovy vybar.
Клас
Панылы сорам
Ха-ха
Ого
Сумна
Абуральна

Chočaš padzialicca važnaj infarmacyjaj ananimna i kanfidencyjna?