Jana pamierła jašče 17 sakavika.

Naradziłasia Alaksandra Hieś 1 lutaha 1940 hoda ŭ vioscy Husaki Niaśvižskaha rajona. Baćka, Mikałaj Alaksandravič, mabilizavany ŭ 1944 u savieckaje vojska, zahinuŭ viasnoj 1945 na terytoryi Polščy. I ŭvieś ciažar pa viadzieńniu haspadarki i vychavańniu troch niepaŭnaletnich dziaciej loh na plečy maci, Darji Piatroŭny.

Paśla zakančeńnia Kazłoŭskaj siamihodki Alaksandra Hieś pastupiła ŭ Niaśvižskuju piedahahičnuju vučelniu. U 1962 hodzie pastupiła na histaryčny fakultet BDU. Pa zakančeńni pracavała nastaŭnicaj historyi, a paśla — dyrektaram u škołach Baranavickaha i Lachavickaha rajonaŭ. U 1975 h. jana pierajechała ŭ Minsk, dzie jaje pryniali na pracu ŭ Instytut historyi partyi pry CK KPB na pasadu navukovaha supracoŭnika.

Jana ŭdzielničała ŭ padrychtoŭcy roznych dakumientalnych vydańniaŭ: «Chronika važniejšich sobytij istorii KPB» (č. 3, Minsk, 1980), «Kommunističieskaja partija Biełoruśsii v riezolucijach i riešienijach sjezdov i plenumov CK» (t. 1—3, Minsk, 1983—1985), «Pa voli naroda: 3 historyi arhanizacyi BSSR i stvareńnia KPB» (Minsk, 1988), «K. Kalinovskij: iz piečatnoho i rukopisnoho naśledija» (Minsk, 1988), «Idieołohičieskaja diejatielnosť kompartii Biełoruśsii» (č. 1, Minsk, 1990).

Mała chto navat ź viadomych historykaŭ «histpartaŭskaj škoły» zhadaje siońnia pra toje, što vyjaŭleńnie i zbor dakumientaŭ, datyčnych Kastusia Kalinoŭskaha, u tahačasnym Centralnym dziaržaŭnym histaryčnym archivie Litoŭskaj SSR u Vilni rabiła mienavita Alaksandra Mikałajeŭna.

Fotakopii hetych dakumientaŭ dahetul zachoŭvajucca ŭ jaje asabistym archivie. A paśla zboru i vyjaŭleńnia na jaje plečy lahła taksama nie mienš surjoznaja praca pa padrychtoŭcy samoj knihi dla druku.

Źbirajučy dla partyjnych vydańniaŭ materyjały pa historyi KPB, Alaksandra Hieś zachapiłasia temaj biełarusizacyi 1920-ch hadoŭ. Z 1970-ch hh. jana stała šukać u partyjnym archivie dakumienty, datyčnyja hetaj prablematyki.

Paśla 1991 hoda adkrylisia «śpiecchrany» ŭ biblijatekach i archivach, na niekatory čas źnikła cenzura i źjaviłasia mahčymaść drukavacca. Dla Alaksandry Hieś jak dla navukoŭca heta byŭ samy plonny pieryjad u jaje žyćci. Z vosieni 1991, paśla skonu Savieckaha Sajuza i zabarony KPSS, jana pierajšła na pracu ŭ Biełaruski navukova-daśledčy instytut dakumientaznaŭstva i archiŭnaj spravy (BNDIDAS), a ŭ 1995 h. pieraviałasia ŭ Nacyjanalny archiŭ Respubliki Biełaruś (NARB) na pasadu viadučaha navukovaha supracoŭnika adździeła publikacyj. U hety čas jana praciahvaje zajmacca hruntoŭnym vyvučeńniem nacyjanalna-kulturnaha žyćcia Biełarusi ŭ 1920—30-ja hh., źbiraje i sistematyzuje dakumientalnyja krynicy pa historyi biełarusizacyi 1920-ch hadoŭ, daśleduje losy «nacdemaŭ» i nacyjanał-kamunistaŭ, represavanych u stalinski čas, udzielničaje ŭ padrychtoŭcy dakumientalnych zbornikaŭ, što vychodziać pad hryfam BiełNDIDAS i NARB. I, samaje hałoŭnaje — pačynaje aktyŭna drukavacca sama, aśviatlajučy ŭ svaich artykułach dziejnaść dziejačaŭ biełaruskaha Adradžeńnia pieršaj pałovy XX st.

U 1997 h. razam z Uładzimiram Michniukom i Mikałajem Klimovičam Alaksandra Hieś padrychtavała vydańnie «Anton Łuckievič: Matieriały śledstviennoho dieła NKVD BSSR» (Minsk, 1997). Dadzienaje vydańnie, vydadzienaje vielmi małym nakładam, mieła, adnak, vialiki rezanas u hramadskich kołach.

Nielha abminuć i toj ŭniosak, jaki zrabiła Alaksandra Hieś dla vyvučeńnia tvorčaj spadčyny Janki Kupały. Mienavita jana rychtavała teksty dy kamientary da apošniaha, 9-ha toma poŭnaha zboru tvoraŭ kłasika nacyjanalnaj litaratury.

Napisanaje zastajecca, i zroblenaje Alaksandraj Mikałajeŭnaj Hieś nadalej pracuje na budučyniu Biełarusi. Choć samoj jaje nie stała, ale navukova-daśledčaja praca, raspačataja joju, nie spyniłasia. Jašče pabačać śviet tyja vydańni, u padrychtoŭcy jakich jana prymała čynny ŭdzieł.

Nieŭzabavie vyjdzie ŭ sieryi «Našy słavutyja ziemlaki» jaje knižka «Biełaruski lirnik», pryśviečanaja žyćciu i tvorčaści vydatnaha biełaruskaha kampazitara i charmajstra Uładzimira Teraŭskaha.

Abaviazkova vyjdzie i asobny tom archiŭnych dakumientaŭ, uspaminaŭ dy inšych materyjałaŭ, pryśviečanych inšamu słynnamu biełaruskamu kampazitaru i muzykantu Mikałaju Ravienskamu.

Клас
0
Панылы сорам
0
Ха-ха
0
Ого
0
Сумна
0
Абуральна
0

Chočaš padzialicca važnaj infarmacyjaj ananimna i kanfidencyjna?