Bieź Niaklajeva i Marcinoviča

Letaś pra start premii było abjaŭlena ŭžo ŭ kastryčniku. Sioleta arhanizatary ciahnuli z abviaščeńniem amal da Novaha hoda. Mahčyma, dla taho byli svaje pryčyny.

Dla prozy 2013 hod byŭ nadzvyčaj nieŭradlivym.

Sa studzienia da śniežnia ŭ ajčynnych vydaviectvach źjaviłasia vielmi mała knih, jakija stali mastackim padziejami i mohuć realna pretendavać na pieramohu.

Umovy premii pakidajuć «za bartom» adrazu niekalki mocnych pretendentaŭ.

Na pieramohu tradycyjna mohuć pretendavać knihi, napisanyja pa-biełarusku ŭ žanrach «mastackaja proza» i «eseistyka», jaki ciaham 2012 hoda vyjšli ŭ papiarovym abo elektronnym varyjantach.

Tamu našumiełyja «Čas second-hand» Śviatłany Aleksijevič i «Sfahnum» Viktara Marcinoviča nie padychodziać,

bo śpiarša byli stvorany pa-rasiejsku, a ŭžo potym pierakładzienyja na biełaruskuju movu.

Akramia taho, premiju ciapier niemahčyma atrymać dvojčy.

Tamu knihi «Błoh Usiasłava Čaradzieja» Paŭła Kaściukieviča i «Znaki prypynku» Uładzimira Niaklajeva dakładna nie zmoža pretendavać na pieramohu.

Chto maje najvialikšyja šancy na pieramohu? «NN» bačyć prynamsi piać kandydataŭ u šort-list.

Artur Klinaŭ, «Škłatara»

Aŭtar vajennaha ramana «Šałom», jaki trapiŭ u łonh-list pieršaha Hiedrojca, Klinaŭ pradstaviŭ čytačam novuju knihu «Škłatara». Badaj, heta adzin z samych sučasnych prazaičnych tvoraŭ, jakija vyjšli ciaham hodu.

Jaho dziejańnie adbyvajecca ŭ kancy 2010 hoda. Adzin ź interjeraŭ – budynak na staličnym praśpiekcie Niezaležnaści 37a. Ciapier tam mieścicca «Halereja Ŭ» i kniharnia «Łohvinaŭ», a raniej znachodziŭsia punkt pryjomu škłatary.

«Realnaść dla hierojaŭ źmianiłasia cytatami, — piša «pARTisan» pra knihu. — Cytata na demakratyju, cytata na dyktaturu, cytata na revalucyju, cytata na nianaviść, cytata na kachańnie…»

Kniha źjaviłasia ŭsiaho niekalki dzion tamu. Ujaŭleńnie pra jaje dazvalaje uryvak z «Škłatary», źmieščany na sajcie časopisa «pARTisan» (jaho hałoŭnym redaktaram źjaŭlajecca sam Klinaŭ).

Dziejańnie adbyvajecca na Płoščy 19 śniežnia 2010 hoda. Śpiarša hieroj stavicca da padziej jak da tradycyjnaha karnavału, roli ŭ jakim zahadzia raśpisanyja. Jaho staŭleńnie źmianiajecca paśla taho, jak na Płošču traplajuć jaho blizkija ludzi…

 

Barys Piatrovič, «Spakušeńnie», «Spačatku była ciemra»

U staršyni Sajuza biełaruskich piśmieńnikaŭ i hałoŭnaha redaktara časopisa «Dziejasłoŭ» sioleta taksama vyjšła dva prazaičnyja zborniki. U pieršy, «Spakušeńnie», ŭvajšli vybranyja apaviadańni, a taksama šeść zusim novych tvoraŭ. Pakolki jany stvaralisia ŭ roznyja časy, «Spakušeńnie» daje ŭjaŭleńnie pra šyroki žanravy dyjapazon u tvorčaści Piatroviča. Kłasičnym apaviadańniam ułaściva śledavańnie ahulnym praviłam, a značycca – paśladoŭnaje razhortvańnie padziej. A voś u freskach – pošuki ŭ stylistycy i raźniavolenaść u sintaksisie.

Jak piša krytyk Cichan Čarniakievič, «u prozie Barysa Piatroviča biełaruski mahičny realizm jakraz najbolš prajaŭlajecca ŭ małafarmatnych žanrach, u ich, prynamsi, jon dasiahaje kvintesencyi».

Padziei druhoj knihi, «Spačatku była ciemra», razhortvajucca ŭ 1990-ja hady ŭ žachlivych umovach zakinutaha doma-internata na čarnobylskim Paleśsi, na fonie vialikich pieramienaŭ, što adbyvalisia tady ŭ niezaležnaj Biełarusi.

 

Ludmiła Rubleŭskaja, «Nočy na Plabanskich młynach»

Prychilniki Rubleŭskaj da apošniaha spadziavalisia, što sioleta ŭ kniharniach źjavicca druhaja častka jaje tryłohii pra Pranciša Vyrviča (pieršaja ŭvajšła ŭ šort-list minułaha Hiedrojca). Ale nie los. Tamu sioleta na pieramohu mohuć pretendavać tvory, stvoranyja Rubleŭskaj dosyć daŭno.

Mistyčnaja apovieść, jakaja dała nazvu knizie, napisana ŭ 2006 hodzie. Hatyčny raman «Skoki śmierci» – jašče ŭ 2005-m. Ale dahetul jany vychodzili tolki ŭ časopisnym farmacie. Zrešty, z taho času piśmieńnica istotna źmianiłasia.

Raman i apovieść u niečym nahadvajuć rannija tvory Rubleŭskaj. U ich centry znachodziŭsia vobraz ramantyčnaj dzivački-patryjotki ź nieŭładkavanym asabistym žyćciom, jakaja zachaplajecca minuŭščynaj.

Uładzisłaŭ Achromienka, «Muzy i śvińni»

Zhodna sa staražytnahrečaskaj mifałohijaj, u boha Zieŭsa i tytanidy Mniemasiny byli dzieviać dačok — muz, jakija stali zastupnicami navuk, paezii i mastactvaŭ. U svaju novuju knihu Achromienka ŭklučyŭ 27 naveł, dziejańnie jakich žorstka strukturavana pa siužetach, a taksama farmalna datyčnaści da kožnaj ź dzieviaci muzaŭ. Pryčym aŭtar kaža, što praktyčna ŭsie historyja źjaŭlajucca realnymi.

Ujaŭleńnie pra knihu, jakaja vyjšła pierad samym Novym hodam, možna atrymać dziakujučy asobnym navełam, jakija aŭtar vykładvaŭ u svaim ŽŽ. Naprykład, u raździele «Klia, muza Historyi» źmieščana historyja pra Dzieda Tałaša, jaki svaimi pavodzinami litaralna teraryzavaŭ ajčynnuju intelihiencyju. A potym traplaje da Stalina, jaki hatovy vykanać lubuju prośbu partyzana.

Kali Siarhiej Bałachonaŭ prapanuje ŭ «Ziamla pad kryłami Fieniksa» iranična-humarystyčna pohlad na biełaruskuju historyju, dyk Uładzisłaŭ Achromienka dadaje da jaho ździek i nieparaŭnalny sarkazm.

 

Adam Hłobus, «Imiony», «Kazki pra darosłych»

Tvory Hłobusa aceńvajucca z dyjamietralna supraćlehłych pazicyj: ad «pasredna» da «hienijalna». Takija charaktarystyki ŭłaścivy i dvum jaho kniham, što vyjšli sioleta.

Pieršaja, «Imiony», pryśviečanyja 8 asobam (piśmieńnikam, mastakam, vykładčykam).

Adnyja ŭsprymajuć jaje jak zbornik dziońnikavych zapisaŭ pra žyćcio, tvorčaść i «pjanki z seksam zaadno».

Dla druhich — jarkija partrety, vypisanyja pa-mastacku dakładnymi štrychami. Asabliva ŭdałym vyhladaje ese pra Anatola Sysa. Dla daśledčykaŭ najbolš infarmacyjnym budzie ŭsprymacca apovied pra Uładzimira Karatkieviča.

Taja ž situacyja z «Kazkami dla darosłych». Dla kahości kniha źjaŭlajecca zbornikam łakaničnych błohaŭskich zapisaŭ («Kazki» na praciahu niekalkich hadoŭ vykładvalisia ŭ ŽŽ). A voś Uładzimir Arłoŭ upeŭnieny: u svaich kazačnych knihach Hłobus stvaraje vielmi pryciahalny, hustanasieleny tajamničy śviet, pradstaŭniki jakoha «chočuć źmianić kulturnuju paradyhmu».

 

* * *

Nielha vyklučać, što 31 śniežnia ŭ jakoj-niebudź napaŭpadpolnaj drukarni byli nadrukavanyja 6 asobnikaŭ jašče adnoj novaj knihi. Mienavita stolki patrabujecca dla ŭdziełu ŭ premii. Naprykład, chadzili čutki, što naprykancy śniežnia asobnym vydańniem źjavicca «Kalandar Bachareviča», jaki piśmieńnik ciaham hodu vioŭ na radyjo «Svaboda». Tamu asobnyja adkryćci jašče mohuć čakać nas napieradzie.

Клас
0
Панылы сорам
0
Ха-ха
0
Ого
0
Сумна
0
Абуральна
0

Chočaš padzialicca važnaj infarmacyjaj ananimna i kanfidencyjna?