«Маладому настаўніку трэба плаціць са старту 1500 рублёў»

Дзмітрыю 34 гады, ён працуе настаўнікам гісторыі ў адной са сталічных школ. За снежань яго заробак склаў 1018 рублёў на рукі. З іх прыкладна 567 рублёў — гэта аклад.

«У гэтую суму ўваходзіць аклад, розныя надбаўкі, прэмія, — кажа мужчына. — Напрыклад, мне дадаюць да заробка 50 рублёў за тое, што я класны кіраўнік. Ці можна зарабіць больш? Складана сказаць. Многае цяпер залежыць ад адносін паміж настаўнікам і адміністрацыяй.

Фота носіць ілюстратыўны характар

Фота носіць ілюстратыўны характар

Можна, вядома, падрыхтаваць алімпіядніка, але гэта адзін раз за навучальны год. Таксама можна ўдзельнічаць у конкурсах, і за гэта атрымліваць нейкі працэнт. Варыянт весці платныя гурткі і зарабляць на гэтым. У прынцыпе, можна зарабіць больш. Другое пытанне, наколькі яны эфектыўныя, гэтыя варыянты».

Нагрузка на настаўніка-прадметніка складае 36 гадзін на тыдзень разам з класным кіраўніцтвам. Яго абавязкі — гэта і навучальныя планы, і вядзенне класнага журнала, і запаўненне іншай дакументацыі, напрыклад, справаздачы па чвэрці.

«З гэтага года дадаўся яшчэ электронны журнал, але вяду яго па жаданні, таму што за гэта не плацяць, — расказвае педагог. — Ды і ў абавязкі настаўніка ён не ўваходзіць. Лічу, што спачатку трэба стварыць інфраструктуру, а потым уводзіць электронны журнал. Дарэчы, заробак паменшыўся, проста сталі плаціць мінімальную прэмію. Камісія не дае справаздачу, колькі, каму і за што».

У дзень заробку Дзмітрый дзеліць грошы напалову: першая частка — на жыццё, другая — на самаразвіццё. Хлопец жыве ў інтэрнаце кватэрнага тыпу разам з суседам. Таму за арэнду і камуналку плацяць па 35 рублёў.

Фота носіць ілюстратыўны характар

Фота носіць ілюстратыўны характар

«На прадукты дзесьці 300 рублёў сыходзіць на мяне аднаго, — прыкідвае настаўнік. — А вось з самаразвіццём па-рознаму атрымліваецца — дакладна не скажу. Сюды ўваходзіць і набыццё кніг, і адукацыйныя курсы — прыкладна 200-300 рублёў за месяц трачу».

Што тычыцца іншых сфер жыцця, то настаўнік дазваляе сабе кафэ, а падарожнічае звычайна па Беларусі на веласіпедзе. На буйныя пакупкі ён стараецца адкладваць загадзя. Што ж тычыцца свайго жытла, то, па словах Дзмітрыя, назбіраць на яго з заробкам настаўніка амаль нерэальна.

«Заробак слабы. Але я лічу, што настаўніку трэба паказваць сваё майстэрства, а не толькі маліцца на грошы. Ёсць розныя магчымасці павышэння ўзроўню жыцця, — лічыць мужчына. — Калі адэкватна, думаю, што маладому настаўніку трэба плаціць са старту 1500 рублёў.

Павысіў катэгорыю да другой — 1800, да першай — 2200, атрымаў вышэйшую катэгорыю — 2800. Ёсць класнае кіраўніцтва — яшчэ 500 рублёў. Але гэта толькі мары.

У рэальнасці ж усе ведаюць, што праца настаўніка аплачваецца нізка. Адна гадзіна каштуе прыкладна 6 рублёў. Прычым, гэта гаворка не пра маладога настаўніка, а пра дасведчанага, з некалькімі катэгорыямі», — кажа Дзмітрый і дадае, што з той загрузкай, што цяпер ёсць, яго заробак павінен быць 4000 рублёў.

Фота носіць ілюстратыўны характар

Фота носіць ілюстратыўны характар

«Адкладваць не магу, але, калі «выкіну» нейкае хобі, мабыць, атрымаецца»

Дваццацігадовая Таццяна таксама працуе ў Мінску. Яна выкладае беларускую і рускую мовы і літаратуры. Настаўнічае яна з трэцяга курса ўніверсітэта. Праўда, «вышку» дзяўчына не скончыла, але ў школу яе ўсё ж узялі. І вось два гады яна працуе.

У снежні мінулага года дзяўчына атрымала заробак 471 рубель і яшчэ аванс у 210 рублёў. Аклад з іх — 272 рублі.

«Гэта аклад, дзве прэміі, надомнікі, замены, надбаўка за працу ў сферы адукацыі і за дзяржаўную ўстанову, яшчэ вяртаюць крыху за метадычную літаратуру», — кажа дзяўчына.

Фота гераіні публікацыі

Фота гераіні публікацыі

Па словах Таццяны, зарабіць больш яна можа, калі возьме класнае кіраўніцтва, але лічыць, што яно таго не каштуе.

«Цяпер у мяне 21 гадзіна, і гэта без замены, — расказвае яна. — Гэта далёка не максімальная нагрузка, якую можна атрымаць у школе, хутчэй, наадварот. Нашай адміністрацыі вельмі патрэбны вынік ад вучняў, таму настаўнікі часта застаюцца пасля сваіх заняткаў яшчэ на дадатковыя».

«Ніколі не можаш быць проста дома, работа заўсёды з табой: сшыткі, тэлефанаванні ад бацькоў і адміністрацыі, запаўненне электроннага журнала, які вядзецца разам з друкаваным, — расказвае яна. — Калі ты класны кіраўнік, то сюды можна яшчэ дадаць адказнасць за жыццё дзяцей, нават калі яны на летніх канікулах.

У нашай школе па 28-34 чалавекі ў класах, таму казаць пра індывідуальны падыход да кожнага, як таго жадаюць бацькі, — нельга. Яшчэ павінна быць падпіска на розныя часопісы, напрыклад, «Настаўніцкая газета», газета «Рэспубліка» і іншыя, якія пыляцца ў нас дзесьці на балконе».

Калі параўноўваць аклад Таццяны за 2020 і 2021, то за апошні год ён стаў на 10 рублёў большы.

«Я ўзяла частку працы дадому, не адмаўляюся ад замен. Хаця іх і ставяць у апошні момант. Ды так, што планаваць дзень немагчыма», — кажа настаўніца.

Што тычыцца выдаткаў, то дзяўчына яшчэ жыве з бацкамі, таму ні арэнды кватэры, ні выдаткаў на камуналку ў яе няма. Але нават у такім варыянце Таццянінай зарплаты хапае толькі на базавыя рэчы.

«Я актыўна займаюся спортам, таму адразу мінус 160 рублёў за фігурнае катанне і 70 рублёў за расцяжку і чырлідынг, — расказвае дзяўчына. — Яшчэ я вельмі люблю вывучаць розныя мовы, цяпер узялася за польскую — 132 рублі — гэта за цэлы месяц. Праязны — мінус 47 рублёў. Усё астатняе застаецца на ежу. Ніколі не снедаю, такая звычка, абед — у школе, там даволі танна ўсё. А вячэра ўжо калі як.

Дзякуй богу, што я яшчэ жыву з бацькамі, дазволіць сабе з’ехаць пакуль не магу.

Калі казаць пра адзенне, напрыклад, у маёй шафе шмат строгіх касцюмаў і спадніц. Тут усё зразумела — гэта дрэс-код. Але наўрад ці хтосьці будзе хадзіць у адных штанах больш за два гады, таму, вось, набыла новыя — 46 рублёў.

Таксама раз на два месяцы магу наведаць кіно, розныя майстар-класы, схадзіць да ўрача. Вандрую па Беларусі ў вольны дзень. Нейкія «вялікія падарожжы» яшчэ магу здзейсніць толькі за кошт бацькоў, на жаль».

Відавочна, што на аплату асобнай кватэры настаўніцы Таццяне з такім заробкам не хопіць. Нават з аплатай камуналкі ёй будзе складана.

«Амаль усе маладыя настаўніцы, каго я ведаю, жывуць са сваімі хлопцамі, якія і плацяць за такія рэчы. Або працуюць яшчэ рэпетытарамі, або ўвогуле не па спецыяльнасці. Адкладваць не магу, але калі «выкіну» нейкае хобі, мабыць, атрымаецца», — кажа дзяўчына.

Таццяна спадзяецца, што, калі скончыць універсітэт і здасць «на катэгорыю», будзе атрымліваць большы заробак.

«Мне было б дастаткова 1400 рублёў у месяц. То-бок крыху больш за 500 даляраў», — лічыць Таццяна.

«З таго часу, як я пачала зарабляць, мяне здзіўляюць цэны практычна на ўсё»

Анастасіі 21 год, яна працуе настаўніцай рускай і беларускай літаратуры, і таксама ў Мінску. Дзяўчына прыйшла працаваць у лютым мінулага года, калі яшчэ была студэнткай, а ў чэрвені ўжо атрымала дыплом. Яе заробак за снежань з улікам бальнічнага склаў 700 рублёў.

Фота гераіні публікацыі

Фота гераіні публікацыі

«Даплаты ідуць за маладога спецыяліста — 100 рублёў, выплачваюцца прэміі, могуць налічваць грошы за метадычную літаратуру, — пералічвае дзяўчына. — Зарабіць больш магчыма, калі актыўна ўдзельнічаць у жыцці школы. Напрыклад, у навукова-практычных канферэнцыях, розных мерапрыемствах».

Па словах Анастасіі, нагрузка для яе невялікая: яна працуе ў сваё задавальненне. Кажа, што спецыяльна першапачаткова адмовілася ад класнага кіраўніцтва.

«Натуральна, гэта не адмяняе таго факта, што праца складаная. У кожнай школе свае патрабаванні. На жаль, заробак нестабільны, так што ён можа як вырасці, так і зменшыцца, — адзначае маладая спецыялістка. — У мяне стала трошкі больш гадзін у новым навучальным годзе, таму і заробак павысіўся.

Калі казаць пра выдаткі, то атрымліваецца так: за камуналку — 30-50 рублёў на дваіх, жыву я ў аднапакаёвай кватэры з маладым чалавекам. За арэнду кватэры — 250 рублёў (гэтую суму мы дзелім на дваіх). На ежу сыходзіць 200-250 рублёў, праязны — 30 рублёў. Калі казаць пра адзенне, то тут я не лічыла так. Але з таго часу, як я пачала зарабляць, мяне здзіўляюць цэны практычна на ўсё».

Як кажа дзяўчына, нягледзячы на тое, што яна не галадае, грошай не хапае ні на паездкі ў іншыя краіны, ні на добры тэлефон.

«Тут на дапамогу прыходзіць растэрміноўка. Калі стрымліваць свае «хацелкі», то пражыць на тыя грошы, што я зарабляю, можна, але хацелася б дастойнай аплаты працы, — лічыць яна. — Вядома, я адкладваю, але без асаблівага энтузіязму. Аб набыцці жытла і гаворкі быць не можа. Як? Дзе ўзяць з гэтага заробку грошы?»

Настаўніца мяркуе, што ёй для нармальнага жыцця было б дастаткова 1500 рублёў. Для яе гэтая сума цалкам адэкватная для працы ў сферы адукацыі.

Чытайце таксама: «Прэмію яму плацяць найбольшую». Ваенрукі ў школах: што яны робяць і за чым (кім) сочаць

Клас
Панылы сорам
Ха-ха
Ого
Сумна
Абуральна

Хочаш падзяліцца важнай інфармацыяй ананімна і канфідэнцыйна?